Việc nhập khẩu xe ô tô, xe mô tô từ nước ngoài theo chế độ tài sản di chuyển là một quy trình phức tạp, đặc biệt dành riêng cho công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài đã hoàn tất thủ tục đăng ký thường trú tại Việt Nam (còn gọi là Việt kiều hồi hương). Hiểu rõ các quy định hiện hành là điều kiện tiên quyết để thực hiện thủ tục một cách suôn sẻ, tránh các rủi ro pháp lý và tài chính không đáng có. Bài viết này sẽ phân tích toàn diện Thông tư 20/2026/TT-BTC – văn bản hướng dẫn chi tiết cho hoạt động này – thành một cẩm nang thực hành dễ hiểu nhất.
Có thể bạn quan tâm: Thông Tin Mới Nhất Về Xe Ô Tô Vinfast: Cập Nhật Toàn Diện 2026
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Diện Về Giấy Phép Lái Xe Ô Tô Tại Việt Nam
Tóm Tắt Các Bước Thực Hiện Chính
Dưới đây là 5 bước cốt lõi bạn cần nắm vững:
- Kiểm tra điều kiện đối với xe: Xe ô tô phải đã đăng ký lưu hành ở nước định cư/đến làm việc ít nhất 6 tháng và có quãng đường tối thiểu 10.000 km. Xe mô tô không quá 3 năm tính từ năm sản xuất.
- Chuẩn bị hồ sơ xin cấp giấy phép nhập khẩu: Tập hợp đầy đủ giấy tờ cá nhân, sổ hộ khẩu, giấy đăng ký lưu hành nước ngoài, vận đơn…
- Nộp hồ sơ và chờ cấp giấy phép: Liên hệ Cục Hải quan tỉnh/thành phố nơi đăng ký thường trú. Thời gian xử lý từ 7 đến 15 ngày làm việc.
- Hoàn tất thủ tục nhập khẩu tại cửa khẩu: Với giấy phép, thực hiện thông quan, nộp thuế (nếu có), và nhận lại tờ khai để làm đăng ký lưu hành Việt Nam.
- Đăng ký lưu hành và lưu ý khi chuyển nhượng: Nộp lệ phí trước bạ, đăng ký xe. Nếu muốn bán sau này, phải thực hiện thủ tục kê khai, nộp thuế nhập khẩu tại thời điểm chuyển nhượng.
Có thể bạn quan tâm: Thông Số Lốp Xe Ô Tô Tải: Hướng Dẫn Đọc & Hiểu Chính Xác Từ A-z
Những Điều Kiện Cơ Bản Nhất Đối Với Xe Được Nhập Khẩu
Đây là bước quan trọng đầu tiên. Nếu xe không đáp ứng, bạn sẽ phải tái xuất hoặc chuyển sang hình thức nhập khẩu khác.
Đối với Xe Ô Tô
Thông tư 20/2026/TT-BTC quy định rất cụ thể. Xe ô tô nhập khẩu theo chế độ này phải thỏa mãn TỔNG CỘNG 3 điều kiện:
- Điều kiện về thời gian đăng ký lưu hành và quãng đường: Xe phải được đăng ký lưu hành hợp pháp ở nước định cư của Việt kiều, hoặc ở nước thứ ba (nơi Việt kiều đó đến làm việc, khác với nước định cư) trong ít nhất 06 tháng. Đồng thời, xe phải đã chạy được tối thiểu 10.000 km tính đến thời điểm về cảng Việt Nam.
- Điều kiện về chất lượng an toàn: Xe phải đáp ứng quy định kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Cụ thể là phải có Giấy chứng nhận đã qua kiểm tra theo Thông tư số 31/2026/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải.
- Điều kiện về hợp đồng mua bán: Phải đáp ứng quy định tại Nghị định số 187/2026/NĐ-CP về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế.
Đối với Xe Mô Tô (Xe Gắn Máy)
Điều kiện tương tự nhưng có một số điểm khác biệt:
- Điều kiện về năm sản xuất: Xe mô tô không được quá 03 năm tính từ năm sản xuất đến thời điểm về cảng Việt Nam.
- Điều kiện về đăng ký lưu hành: Xe phải được đăng ký lưu hành ở nước định cư hoặc nước đến làm việc trước thời điểm Việt kiều được cấp sổ hộ khẩu thường trú tại Việt Nam.
- Điều kiện về loại xe: Xe phải thuộc loại được phép đăng ký, lưu hành tại Việt Nam.
- Điều kiện về chất lượng: Phải có Giấy chứng nhận kiểm tra chất lượng theo Thông tư số 44/2026/TT-BGTVT.
Lưu Ý Quan Trọng
- Mỗi công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài đã hồi hương chỉ được nhập khẩu 01 xe ô tô và 01 xe mô tô theo chế độ này.
- Người nhập khẩu không được ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác thực hiện các thủ tục.
Có thể bạn quan tâm: Thông Số Kỹ Thuật Toyota Altis: Phân Tích Chi Tiết Và Đánh Giá Tổng Quan
Quy Trình Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z
Phần này là “trái tim” của bài viết, cung cấp hướng dẫn từng bước, rõ ràng, dễ theo dõi.
Bước 1: Chuẩn Bị Hồ Sơ Đề Nghị Cấp Giấy Phép Nhập Khẩu
Hồ sơ cần nộp tại Cục Hải quan tỉnh/thành phố nơi bạn đăng ký thường trú. Gồm các giấy tờ sau (tất cả đều cần bản dịch tiếng Việt và công chứng nếu cần):
- Đơn đề nghị nhập khẩu: Mẫu theo quy định, ghi đầy đủ thông tin xe (nhãn hiệu, model, năm sản xuất, số khung, số máy, màu sơn, dung tích động cơ, tình trạng xe, số km đã chạy).
- Giấy tờ cá nhân:
- Hộ chiếu nước ngoài (có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh) hoặc hộ chiếu Việt Nam kèm giấy tờ thường trú nước ngoài.
- Sổ hộ khẩu thường trú do Công an cấp (phải ghi rõ địa chỉ cư trú ở nước ngoài trước khi về).
- Giấy tờ về xe:
- Giấy đăng ký lưu hành hoặc giấy hủy đăng ký lưu hành do cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại cấp.
- Chứng từ vận chuyển: Vận đơn (Bill of Lading) hoặc tương đương.
- Giấy chứng nhận chất lượng an toàn: Đối với ô tô là giấy chứng nhận kiểm tra chất lượng theo Thông tư 31/2026/TT-BGTVT; đối với mô tô là giấy chứng nhận theo Thông tư 44/2026/TT-BGTVT.
Bước 2: Thực Hiện Thủ Tục Cấp Giấy Phép
- Nơi nộp hồ sơ: Cục Hải quan tỉnh/thành phố nơi bạn đăng ký thường trú. Nếu tỉnh bạn không có Cục Hải quan, hãy nộp cho Cục Hải quan tỉnh thành phố gần nhất.
- Thời gian xử lý: Tối đa 07 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ đầy đủ hợp lệ. Trường hợp cần xác minh thêm (ví dụ: xác minh địa chỉ thường trú), thời gian có thể kéo dài tối đa 15 ngày làm việc.
- Kết quả: Nếu được duyệt, bạn sẽ nhận được Giấy phép nhập khẩu xe ô tô, xe mô tô (theo mẫu GP/2026/NK OTO/MOTO-VKHH). Giấy phép này có giá trị trong 30 ngày.
- Lưu ý: Mỗi xe được cấp 01 bộ giấy phép gồm 03 bản. Trên giấy phép phải ghi rõ đầy đủ thông tin về chủ xe và xe.
Bước 3: Thực Hiện Thủ Tục Nhập Khẩu Tại Cửa Khẩu
Với giấy phép trong tay, bạn đến Chi cục Hải quan cửa khẩu (nơi xe về đến) để làm thủ tục thông quan.
- Hồ sơ nhập khẩu bao gồm:
- Giấy phép nhập khẩu (02 bản chính).
- Vận đơn (01 bản chính).
- Tờ khai hải quan phi mậu dịch HQ/2026-PMD (02 bản chính).
- Giấy chứng nhận chất lượng an toàn (bản sao công chứng kèm bản chính).
- Địa điểm làm thủ tục:
- Xe ô tô: Tại Chi cục Hải quan cửa khẩu (theo quy định chung). Riêng công dân Việt Nam định cư ở các nước có chung biên giới đất liền (như Trung Quốc, Lào, Campuchia) được phép vận chuyển qua cửa khẩu đường bộ thì làm thủ tục tại cửa khẩu quốc tế.
- Xe mô tô: Thực hiện thủ tục tạm nhập khẩu tại Chi cục Hải quan.
- Quy trình: Chi cục Hải quan cửa khẩu sẽ kiểm tra hồ sơ, đối chiếu với thực tế xe, và chỉ thông quan khi có đầy đủ giấy chứng nhận chất lượng. Sau khi hoàn tất, họ sẽ:
- Xác nhận nội dung “xe ô tô, mô tô nhập khẩu theo chế độ tài sản di chuyển” vào Tờ khai HQ/2026-PMD.
- Không cấp tờ khai nguồn gốc.
- Trả bạn: 01 giấy phép nhập khẩu (có xác nhận), 01 tờ khai HQ/2026-PMD (bản người khai lưu) để bạn làm thủ tục đăng ký lưu hành, và 01 bản sao tờ khai có đóng dấu để làm thủ tục chuyển nhượng sau này.
Bước 4: Nộp Thuế và Lệ Phí
Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa nhập khẩu tài sản di chuyển và nhập khẩu thương mại.
- Thuế Nhập Khẩu: Được MIỄN TOÀN BỘ theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị định số 87/2026/NĐ-CP.
- Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt (TTĐB): PHẢI NỘP theo quy định chung của Luật Thuế TTĐB, TRỪ một số loại xe được miễn (như xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi có dung tích động cơ dưới 2.0L, xe có động cơ diesel…). Bạn cần tính thuế theo công thức:
Số thuế TTĐB = (Giá tính thuế nhập khẩu + Thuế nhập khẩu) x Thuế suất.
Lưu ý: Thuế suất áp dụng theo thời điểm đăng ký tờ khai nhập khẩu. - Thuế Giá Trị Gia Tăng (VAT): PHẢI NỘP theo thuế suất hiện hành (10%). Trị giá tính thuế VAT = Giá tính thuế nhập khẩu + Thuế nhập khẩu + Thuế TTĐB.
- Lệ Phí Trước Bạ: PHẢI NỘP theo mức thu từ lần đầu tại cơ quan Thuế địa phương.
- Lệ Phí Đăng Ký Lưu Hành: Nộp cho cơ quan Công an khi đăng ký xe.
Cách tính giá tính thuế nhập khẩu: Giá tính thuế nhập khẩu là giá giao hàng tại cảng Việt Nam (CIF) được xác định theo quy định tại Thông tư 205/2026/TT-BTC. Đây là thông số quan trọng nhất để tính toán các khoản thuế phải nộp.
Bước 5: Hoàn Tất Đăng Ký Lưu Hành và Lưu Ý Khi Chuyển Nhượng
- Sau khi thông quan, bạn dùng tờ khai HQ/2026-PMD (bản người khai lưu) và giấy phép nhập khẩu để làm thủ tục đăng ký lưu hành xe tại Phòng Cảnh sát giao thông (Công an cấp huyện/quận).
- Lưu ý nghiêm trọng: Trong vòng 05 năm kể từ ngày đăng ký lưu hành, bạn không được bán, cho, tặng xe này. Nếu vi phạm, cơ quan hải quan sẽ buộc bạn phải kê khai thay đổi mục đích sử dụng và nộp đủ thuế nhập khẩu (theo mức thuế tại thời điểm chuyển nhượng) tại Cục Hải quan nơi cấp giấy phép ban đầu.
- Người mua xe từ bạn (nếu hợp pháp) sẽ phải nộp lệ phí trước bạ theo mức thu từ lần thứ 2 trở đi.
Xử Lý Các Tình Huống Vi Phạm Và Ngoại Lệ
1. Xe Không Đủ Điều Kiện Nhập Khẩu
Nếu xe không đủ điều kiện về thời gian, quãng đường, hay chất lượng, bạn có 02 lựa chọn:
- Tái xuất: Phải làm thủ tục tái xuất xe ra khỏi lãnh thổ Việt Nam ngay tại cửa khẩu nhập.
- Nhập khẩu theo hình thức phi mậu dịch thông thường: Thực hiện thủ tục nhập khẩu như hàng hóa thông thường và nộp đầy đủ các loại thuế (nhập khẩu, TTĐB, VAT) như đối với xe đã qua sử dụng nhập khẩu thông thường. Mức thuế này rất cao.
2. Xe Mô Tô Không Đủ Điều Kiện
Đối với xe mô tô, quy định nghiêm ngặt hơn. Nếu không đủ điều kiện (quá 3 năm, không đăng ký lưu hành trước thời điểm hồi hương…), xe sẽ bị xử lý vi phạm và buộc tái xuất. Nếu không tái xuất trong thời hạn, sẽ bị tịch thu.
3. Phát Hiện Gian Lận
Nếu cơ quan hải quan phát hiện hành vi gian lận (ví dụ: khai báo sai thông tin xe, giả mạo giấy tờ), vụ việc sẽ được chuyển cho cơ quan điều tra xử lý theo quy định của pháp luật.
Hiệu Lực Và Văn Bản Được Bãi Bỏ
Thông tư 20/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực từ ngày 01/04/2026. Nó đã bãi bỏ Thông tư 118/2009/TT-BTC (văn bản trước đó hướng dẫn nhập khẩu xe ô tô) và một số điều khoản liên quan trong các Thông tư 16/2008/TT-BTC và 02/2001/TT-TCHQ.
Một điểm cần lưu ý: Đối với các xe ô tô, xe gắn máy đã về đến cảng Việt Nam trước ngày 01/04/2026, vẫn được áp dụng theo hướng dẫn của Thông tư 118/2009/TT-BTC và các văn bản liên quan.
Kết Luận Và Khuyến Nghị
Thông tư 20/2026/TT-BTC là kim chỉ nam pháp lý cho bất kỳ công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài nào có ý định mang theo xe cá nhân khi hồi hương Việt Nam. Quy trình, dù đã được đơn giản hóa, vẫn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hồ sơ và nắm vững các mốc thời gian, điều kiện về xe.
Để tránh sai sót tốn kém, bạn nên:
- Kiểm tra kỹ điều kiện của xe trước khi quyết định vận chuyển.
- Liên hệ trực tiếp với Cục Hải quan tỉnh/thành phố nơi đăng ký thường trú để được hướng dẫn chi tiết nhất về hồ sơ và thủ tục cụ thể tại địa phương.
- Bảo quản cẩn thận tất cả giấy tờ gốc (giấy đăng ký lưu hành nước ngoài, vận đơn, giấy chứng nhận chất lượng) vì chúng là căn cứ then chốt.
Việc nắm rõ quy định không chỉ giúp bạn tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn đảm bảo quyền lợi pháp lý trọn vẹn khi sở hữu “chiếc xế yêu” trong suốt thời gian định cư tại Việt Nam. Nếu bạn cần tư vấn thêm về các thủ tục đăng ký lưu hành xe sau khi nhập khẩu, hoặc các quy định về lệ phí tại địa phương, hãy tham khảo thêm các bài viết chuyên sâu tại mercedesbinhduong.vn, nơi chúng tôi luôn sẵn sàng đồng hành cùng cộng đồng người dùng xe.